حسن حسن زاده آملى
347
ده رساله فارسى (فارسى)
گفتگو مىكند علم مناظر مىنامند . اشعه نور در صورت عدم مانع در امتداد خط مستقيم حركت مىكند ، و در ميان مواد منتشر مىشود ، و هرگاه به مانعى برخورد كند كه نتواند از آن عبور نمايد ، يا آن كه از فضائى به فضاى ديگر سنگينتر و غليظتر ، و يا بالعكس از فضاى سنگين و غليظ به فضاى سبك و لطيف عبور نمايد ، در اين حالات نور امتداد خود را تغيير داده شعاع منكسر يا منعكس مىشود . مثلا اگر چوبى را ( شكل 19 ) كه - ا ب - است ، موربا در آب فرو كنند سايه آن در آب در غير جهت امتداد چوب ، منكسر به نظر مىآيد و حال آنكه چوب كج نشده است . يعنى - ا ب - در جهت - ب ح - ديده مىشود و مىدانيم كه امتداد - ا ب - خط - ب د - است . و يا اگر چيزى را در ظرفى بگذاريم كه مرئى ما نمىباشد ، و به همان حالت كه ظرف در حال خود است و شخص رائى هم به حال خود باشد ، ديگرى در ظرف آب بريزد تا حدّى كه سطح آب بالا بيايد و مشاهد رائى شود ، و در اين صورت همين شخص رائى آن چيز را كه در ته ظرف است مىبيند ، و اين به سبب نفوذ نور در آب و انكسار نور است .